|
|
 |
| 2006 Cosmo | |
|
Trots gaat je vriendin je voor in haar nieuwe driekamerappartement. Hartje centrum, met grote ramen en een ruim balkon op het zuiden. Terwijl ze de badkamerdeur openzwaait, juicht ze: “En er is zelfs een bad!” Met een ijzeren glimlach zeg je: “Fijn voor je,” want je hart trekt samen van jaloezie. Jij zoekt al lang naar iets anders, omdat je woont in een schoenendoos met een schimmelige douche en een getikte onderbuurman. Natuurlijk vind je het leuk voor haar, maar je zou het nog leuker vinden als je zelf ging verhuizen. Psychologe Pieternel Dijkstra schreef een boek over jaloezie: ‘Omgaan met ziekelijke jaloezie.’ Zij vindt het niet vreemd dat je af en toe jaloers bent op een vriendin. “Je zit in dezelfde levensfase, hebt dezelfde interesses en leidt vergelijkbare levens. Het steekt als zij iets krijgt wat jij ook zou willen hebben. Dan denk je: waarom zij wel en ik niet?” Pieternel vindt dat je die gevoelens niet te sterk moet veroordelen. “Jaloezie ontstaat als je onzeker bent over jezelf, maar niemand heeft honderd procent zelfvertrouwen. Als je bijvoorbeeld niet tevreden bent met je salaris, is het logisch dat jaloers bent op je vriendin die veel meer verdient. Het gaat erom wat je met die afgunst doet.” Dat jaloezie niet erg bevorderlijk voor je vriendschap is, ondervond Janet (27). “Ik werkte al een paar jaar voor een automatiseringsbedrijf en nu kreeg ik eindelijk de leidinggevende functie die ik al lang ambieerde. Om het te vieren ging ik met mijn twee beste vriendinnen uit eten. Kim vond het fantastisch voor me en luisterde naar mijn enthousiaste verhalen, maar Hester zat met een depri hoofd in haar salade te prikken. Ze merkte op dat sommige mensen ook alles maar krijgen aangewaaid. Ik antwoordde geïrriteerd dat ik jarenlang voor die promotie had gewerkt. Als zij haar studie serieus ging nemen, bereikte ze misschien zelf ook eens iets. In de weken erna had Hester het te druk om met me af te spreken. Toen ik Kim aan de telefoon had, zei ik dat ik het jammer vond dat ik Hester zo weinig zag. ‘Ze heeft niet zo’n zin in contact,’ zei ze. ‘Ze zegt dat je arrogant bent geworden, echt zo’n jup bij wie alles om uiterlijkheden draait.’ Ik was er doodziek van. Hester weet dat ik zo niet in elkaar zit. Blijkbaar gunt ze me die promotie gewoon niet.” Pieternel Dijkstra is niet verrast door Hesters reactie. Volgens haar uit afgunst zich vaak in geroddel of steken onder water. “Je zegt bijvoorbeeld dat je vriendin die baan heeft gekregen doordat ze wel erg goede maatjes is met haar chef. Of je vertelt dat haar nieuwe vriendje helemaal niet zo verliefd op haar is. Zo haal je je vriendin omlaag om je eigen gevoel van eigenwaarde wat op te peppen. Maar het is slecht voor je vriendschap. Hoe kun je bevriend met iemand zijn die je het beste niet gunt en over wie je vervelende dingen verteld? Bovendien blijkt dat als je erg jaloers op iemand bent, je diegene vanzelf minder leuk gaat vinden. ” Volgens Pieternel kun je je jaloezie wel ombuigen naar iets positiefs. “Jaloezie houdt je in feite een spiegel voor. Je ziet wat je graag zou willen hebben. Het is een signaal dat je wat aan jezelf moet doen. Ben je jaloers op de baan van je vriendin? Kijk wat je eigen mogelijkheden zijn en ga solliciteren of een opleiding volgen. Ben je afgunstig omdat ze een vriend heeft? Blijf dan niet achter de geraniums zitten, maar ga er op uit zodat je iemand tegen kunt komen.” Geraldine’s afgunst stimuleerde haar om op dieet te gaan. Geraldine (29): “Ik was behoorlijk jaloers op het figuur van Sabine. Ze heeft blousjes waar ik nog niet eens een bovenarm in krijg. Twee maanden geleden ging ik met haar winkelen en ik paste niets. Dat was de druppel. Ik ben op dieet gegaan en drie keer per week lopen Sabine en ik hard. Inmiddels is er al vijf kilo af!” Maar het kan natuurlijk ook zijn dat je vriendin jaloers is op jou. Vaak zegt ze dat niet direct tegen je, maar merk je het aan flauwe grapjes en nare opmerkingen. Doris (27) sprak haar vriendin erop aan. “Laatst stond ik met een groepje vriendinnen over vriendjes te kletsen. Opeens hoorde ik mijn vriendin Elsa zeggen dat mijn vriend er niet uitzag toen ik hem leerde kennen. Ze grapte dat ik hem uit zijn witte tennissokken had moeten praten. Toen zei ze dat ik alle huishoudelijke dingen bij ons thuis deed omdat mijn vriend nog niet eens een maaltijd in de magnetron kan zetten. Woedend was ik. Ik nam haar apart en zei: ‘Misschien ben je jaloers. Ik weet hoe graag jij een relatie wilt.’ Ze antwoordde dat dat absoluut niet het geval was. Ze moest er niet aan denken om net zoals ik een huisje-boompje-beestje bestaan te leiden. Maar ik weet zeker dat ze een relatie wil, dat heeft ze laatst zelf gezegd. Om een of andere reden wil ze niet toegeven dat ze jaloers is.” Misschien vroeg Doris wel het onmogelijke van haar vriendin, want wie vertelt graag dat ze jaloers is? Je voelt je geen mooi mens als je zegt dat je afgunstig bent op die vriend, dat huis, die baan. Daarmee geef je aan dat je eigen bestaan een stuk minder is dan dat van je vriendin. Psychologe Pieternel Dijkstra denkt dat er soms nog iets anders aan de hand is: “Het kan best zijn dat die vriendin dacht dat ze de waarheid sprak. Je kunt je afgunstige gevoelens heel goed voor jezelf ontkennen. Veel mensen doen dat met hun negatieve emoties. Als je denkt dat je vriendin jaloers op je is, kun je haar daar dan ook beter niet rechtstreeks op aanspreken. Geef haar liever een oprecht compliment over iets anders, bijvoorbeeld dat je haar bewondert omdat ze zo goed met mensen kan omgaan. Daardoor richt ze zich op haar eigen pluspunten in plaats van op datgene waar ze afgunstig door is.” Sommige vrouwen kraken zichzelf of hun prestaties af om geen jaloezie op te wekken. Dan benadrukken ze bijvoorbeeld hoeveel energie hun nieuwe baan kost. Of ze zeggen dat die nieuwe jurk ‘een dingetje is dat ze nog hadden hangen’. Psychologe Pieternel vindt dat niet zo’n zinvolle strategie. “Misschien kan je vriendin het gebaar waarderen, maar ze is niet gek. Ik vind dit trouwens typisch vrouwelijke gedrag. Een man zal zichzelf niet omlaag halen om in de smaak te vallen. Mannen hebben sowieso minder last van afgunst. Vrouwen zijn eerder jaloers omdat ze zichzelf altijd zien in relatie tot een ander. Ze denken over zichzelf als collega van, vriendin van, zus is van, enzovoort en zijn daardoor altijd aan het vergelijken. Mannen laten hun zelfbeeld niet zo afhangen van relaties met anderen.” Je kunt je vriendin natuurlijk ook zelf toevertrouwen dat je jaloers op haar bent, zoals Lilian (31). “Mijn vriend en ik proberen al een paar jaar zwanger te worden. Mijn vriendin Iris was er nooit zo mee bezig, maar twee maanden geleden kwam ze vertellen dat ze zwanger is. Ik was verschrikkelijk jaloers, en dat heb ik haar ook gezegd. Toen kwam ook al mijn verdriet eruit. Iris schrok van mijn heftige emoties, maar ze reageerde erg lief. Ze zei dat ik maar moest aangeven wanneer ik geen zin had om haar met een dikke buik te zien of om over baby’s te praten.” Pieternel Dijkstra meent dat praten over jaloezie zelfs een manier kan zijn om de vriendschap te verdiepen. “Het gaat meestal niet om de afgunst, maar om de pijn die erachter zit. Als je daarover met je vriendin durft te praten, kan de vriendschap sterker worden. Je geeft je bloot en leert elkaar beter kennen. Daarvoor moet je wel enig zelfinzicht hebben. Als je niet aan jezelf toegeeft dat je jaloers bent, of er niet over nadenkt waarom je je zo voelt, blijft jaloezie in de eerste plaats een emotie die je vriendschap behoorlijk kan verpesten.” Meer lezen? Omgaan met ziekelijke jaloezie door Pieternel Dijkstra, uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum, 2004.
|
|
