MAARTJE FLEUR
INTERVIEWS
REPORTAGES
COLUMNS
CONTACT

2010 GRAZIA

De roots van Doutzen

Doutzen Kroes is na topmodel vooral Friezin. Is dat het geheim van haar succes?

Denk je aan Doutzen Kroes, dan schieten drie woorden je te binnen: topmodel, bloedmooi, en Friesland. Je hoort het aan haar Fryske accent, maar ook doordat ze in interviews zo liefdevol praat over haar roots. Doutzen doet ook veel voor Friesland: ze is ambassadrice ter promotie van de Friese taal en heeft daarvoor een clipje opgenomen dat eindigt met de zin: “Praat mar Frysk, omdat we it wurdich binne.” Een knipoog naar het cosmeticamerk LÓréal, waar zij sinds 2006 het gezicht van is. Ook sponsort ze het Toon Hermans-huis in Leeuwarden, een inloophuis voor kankerpatiënten en hun familie. Een ontwerper of fabrikant moet met tienduizenden euro’s over de brug komen wil Doutzen haar gezicht lenen aan zijn collectie of product, maar Doutzen komt gratis naar Eastermar om Alles Onder Een Dak te openen: de plaatselijke supermarkt annex hakkenbar, stomerij, postkantoor en kopieerservice. Niet zo vreemd dat Friese journalisten haar in 2007 de Persprijs toekenden voor haar promotie van Friesland. Die prijs kwam ze dankbaar in ontvangst nemen, op een voorwaarde: dat de landelijke pers niet aanwezig was. Ze dreigde te vertrekken zodra ze een SBS-busje zag staan. Doutzen is niet dol op interviews, maar voor de Friese pers maakt ze graag een uitzondering. “Frieske journalisten binne beskiedener,” vertelde ze aan de Leeuwarder Courant. Maar ze wil ook met ze praten omdat ze het gevoel heeft dat ze aan Friesland veel te danken heeft. “Sûnder Fryslan hie ik noait berikke kinnen wat ik no berikt ha.” Waar dat in zit weet ze niet. “It is on gefoel. Dat ken ik net ûtlizze.”(Zonder Friesland zou ik nooit bereikt hebben wat ik nu heb bereikt. Het is een gevoel, ik kan het niet uitleggen.) Dat is voor Grazia een goede reden om eens uit te zoeken wat dan die ideale voedingsbodem voor dit topmodel is geweest.

Vanuit Amsterdam doe je er met de auto ruim anderhalf uur over om Doutzens geboorteplaats te bereiken. Eastermar ligt op ongeveer 24 km van Leeuwarden en 12 km van Drachten. Het eerste wat je ziet als je het dorp komt inrijden, is een smal grachtje met overhangende knotwilgen. Een pittoresk plaatje dat veel wordt gebruikt om Eastermar te promoten. Het grachtje komt uit op een klein dorpsplein waaraan een hotel ligt dat nu is gesloten, daarvoor ligt de dorpsstraat waar een klasje kinderen loopt dat op weg is naar de ijsbaan. Bij Alles Onder Een Dak zetten we de auto op een grasveldje waar vier auto’s kunnen staan, en dan lopen we door naar de VVV dat tevens een groentehandel blijkt te zijn. Eigenaar is Jannes Hamstra, een geboren en getogen Eastermarder. Hij kent Doutzen wel. “Eastermar telt 1600 inwoners. Iedereen kent elkaar, hoewel tweederde buiten het dorp woont. Natuurlijk zijn we trots op Doutzen, het is heel knap dat ze dit heeft bereikt. Maar het is niet zo dat we nu tegen haar opkijken. Doutzen heeft ervoor gezorgd dat veel meer mensen van Eastermar hebben gehoord. Het is een leuke plaats waar van alles is te doen.”

Dat geldt dan vooral voor sportievelingen met afritsbroeken of fietskuiten want er is geen café of hip winkeltje in Eastermar te bekennen. Je kunt er zeilen, zwemmen of schaatsen op de twee meren waartussen Eastermar ligt. Of wandelen of fietsen door het coulissenlandschap. Dat betekent dat weilanden van elkaar worden afgescheiden door houtwallen, iets wat typisch voor deze omgeving is. De vader van Doutzen, Johan Kroes, is voorzitter van Rom Paad. Een stichting die kleine stukjes land in de omgeving opkoopt om wandelroutes en zwemplaatsen aan te leggen. Hij werkt als psychotherapeut en is ervan overtuigd dat Doutzens jeugd in Eastermar ervoor heeft gezorgd dat ze het modellenleven psychisch aan kan. Aan Elsevier vertelde Johan Kroes: “Toen Doutzen begon, waarschuwde iedereen: ‘O, ze is zo fragiel, dat mooie meiske, pas toch op.’ Maar ze is ontzettend sterk. Ze heeft een goede opvoeding gehad. Ze staat met beide benen op de grond, en als zij ergens voor kiest, dan heb ik geen angst.” Johan Kroes is zelf een en al nuchterheid. Toen Doutzen hem belde om te vertellen dat ze met Bono had geluncht, zei hij: “Weet je wat pas bijzonder is? Als Bono zijn moeder belt om te vertellen dat hij met Doutzen Kroes aan tafel zat.” Het moet die nuchterheid zijn geweest waardoor Doutzen haar uiterlijk, succes en glamourleven steeds relativeert. Aan de Leeuwarder Courant vertelde ze: “Ik hâld de kop derby. Der is in protte blabla.”(Ik houd mijn kop erbij, er is veel hol gepraat.) In interviews benadrukt ze vaak dat het om het innerlijk draait en niet om het uiterlijk. In Elsevier: “Als mensen zeggen:’O, wat een interessant meisje,’ dan vind ik dat veel belangrijker dan: ‘Wat een mooi meisje.’ Dat eerste raakt me veel meer.”

Doutzens jeugd bestond uit hutten bouwen en slootje springen. Niet echt activiteiten die je van een aanstormend topmodel verwacht. Volgens vriendin Tryntsje Hoekstra waren Doutzen en zij vroeger bepaald geen tuttige meisjes. “We speelden in niet met poppen,” vertelde ze aan de Leeuwarder Courant. “Douzen had een grote tuin, dus daar konden we ons goed uitleven. En we droegen vaak baseballpetjes met de klep naar achteren. Best wel jongensachtig, maar dat wilden we graag. We waren geen meiden die rokjes en hakjes droegen.”

Kleine meisjes worden groot en die willen wel eens stappen. Maar waar doen ze dat in Eastermar? De zestienjarige Edou Hamstra, dochter van de VVV-eigenaar, weet waar je moet zijn. “Meestal gaan we in Bergum naar Club Q, een discotheek die een eigen taxiservice heeft. Voor vijf euro wordt je gehaald en gebracht. De ouderen gaan naar Drachten. Veel jongeren zitten op korfbal en dat is een hechte groep. Oude en jongeren gaan met elkaar om. Het is helemaal niet gek als meisjes van zestien op stap gaat met een jongens van 23. . .”

We trekken onze wenkbrauwen op, maar haar vader zegt al: “Nee, daar maak ik me geen zorgen over.”

Korfbal is iets wat Doutzen in ieder interview noemt als het over haar jeugd gaat. In de rest van Nederland wordt korfbal ongeveer even cool gevonden als dammen of paalzitten, in Eastermar beoefent bijna iedereen deze sport. “Het is een familieding,” verklaart Jannes Hamstra.”Generatie na generatie gaat op korfbal.”

Doutzen was een bloedfanatieke korfballer bij de Eastermarse korfbalclub Dje Ajajnhøuder Wjint (De Aanhouder Wint), volgens Tryntsje Hoekstra. “Ze ging altijd tot het uiterste. En ondanks dat we een echt meidenteam hadden, wonnen we bijna elke wedstrijd. We hebben heel wat jongens er flink van langs gegeven.”

In Eastermar is een kleine basisschool, maar voor de middelbare school moet er stevig worden gefietst. Doutzen fietste iedere dag drie kwartier om bij het Drachtster Lyceum te komen waar ze de havo volgde. Volgens haar leraar Jan Jongsma bij wie ze eindexamen Fries deed in 2003 was ze geen opvallende leerling. Aan de Volkskrant vertelde hij: “Ze had nooit een hoge dunk van zichzelf. Nooit op de voorgrond. Een echt dorspfamke.”

We nemen een kijkje in Drachten om te zien of dit stadje Doutzen heeft aangezet tot dromen over het leven van een topmodel. Dat blijkt goed mogelijk te zijn, want Drachten is dodelijk saai. In de twee winkelstraten zitten de onvermijdelijke Blokker, Hema, H&M, en vestigingen van andere ketens. Verder een paar kledingzaken die zich richten op vrouwen voor wie kleding in de eerste plaats geschikt moet zijn om er boodschappen mee op de fiets te doen. Doutzen zei tegen de Leeuwarder Courant over het modebewustzijn van de Friezen: “Fryslân rint wil achter. Dat jildt trouwens in it algemien foar Nerlanner, her, Mar ach, ik bin dér sels ek net altyd goed yn.” (Friesland loopt wel achter. Dat geldt trouwens in het algemeen voor Nederlanders hoor. Maar ach, ik ben er zelf ook niet altijd goed in). Ook de uitgaansgelegenheden in Drachten moeten haar geïnspireerd hebben tot fantasieën over verre oorden. Door Drachten loopt een drukke autoweg waaraan een paar cafés en restaurants zijn gevestigd. Het doet denken aan die Amerikaanse dorpjes waar alles aan de hoofdweg ligt en geen gebouw ouder is dan twintig jaar. Kraak nog smaak.

Terug maar weer naar Eastermar, het Friesland waar Doutzen vaak naar verlangt. Aan de Telegraaf vertelde ze: “De tranen van heimwee heb ik afgezworen. Op Sint Barth, goddelijk eilandje bij Sint Maarten. We waren daar voor een shoot, ik dacht aan thuis en daar ging ik weer. Toen heb ik tegen mezelf gezegd: je ligt hier in een hangmat op een paradijselijk plekje en jij gaat een potje janken? Ophouden nu! Geniet! Toen was het afgelopen, de knop ging om.”

Ze heeft appartement in New York en Parijs, maar komt maar al te graag naar Eastermar voor de rust en ruimte, de frisse lucht en de kookkunst van haar moeder. En voor de dorpsfeesten. Iedere zomer is ze aanwezig voor de Skûtsjesilenwedstrijden. Eastermar heeft zijn eigen boot en Doutzen vaart dan als beschermvrouwe een dagje mee. Verder is er zomers Easterbarren, een straatfestival met vijftien podia waarop van alles te zien is. En er wordt een beachvolleybaltoernooi op het dorpspleintje georganiseerd. In de winter kun je schaatsen op de schaatsbaan die vlak buiten het dorp ligt, of meedoen aan de Snertbarren: een wedstrijd wie de lekkerste erwtensoep maakt. Edou Hamstra: “Doutzen komt vaak op die dorpsfeesten, maar dan valt ze niet erg op. Laatst herkende ik haar niet eens toen ze stond te praten met een vriend van me. Vroeger is ze zijn oppas geweest.” Dat is vast de natte droom van veel jongens.

We rijden terug naar Amsterdam en zetten nog eens op een rijtje wat voor Doutzen de ideale voedingsbodem is geweest om een internationaal topmodel te worden: broodnuchtere ouders en verder een jeugd vol hutten bouwen, grote afstanden fietsen en fanatiek korfballen. In feite een ouderwetsch Hollandsche opvoeding.

(kader)

Friese uitdrukkingen:

Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan.

As `t net kin sa`t it moat, dan moat it mar sa`t it kin.

Boter, roggebrood en groene kaas, wie dat niet zeggen kan is geen oprechte Fries

Bûter, brea en griene tsiis, wa't dat net sizze kin is gjin oprjochte Frysk

Daar ben ik geboren en getogen.

Dêr bin ik hikke en tein.

Fries is geen dialect

Frysk is gjin dialect

Ik hou van jou

Ik hâld fan dei

Het kan niet

It kin net

Leuk meisje

Tsjep moaie faam

Zo is het en niet anders, want als het anders was was het niet zo

Sa ist en net oars, want as 't oars wie, wie t net sa

(kader)

Korfbal, de spelregels
Doel van het spel is een bal door een hoge korf te gooien. De acht spelers verdelen zich over twee vakken: een aanvals- en een verdedigsingsvak. Na een minuut of tien wisselt een vak van functie. Spelers mogen niet van het ene naar het ander vak lopen en als ze de bal hebben mogen ze er ook niet mee lopen. Bekend beeld bij korfbal is een stilstaand persoon met een bal in handen waarvoor een verdediger met omhoog geheven armen staat te springen. Vooral begin vorige eeuw ging er van korfbal een erotiserende werking uit: het was een van de weinige contactsporten die mannen en vrouwen gezamenlijk speelden.

< TERUG NAAR REPORTAGES