|
|
 |
| 2010 Libelle | |
|
Hoe slim is het om van baan te veranderen tijdens de economische crisis? Twee jaar geleden leek nog alles mogelijk: je hart volgen en een eigen bedrijf als hondentrainer beginnen? Doen! Stoppen met werken tot de kinderen naar de middelbare school gaan? Goed idee! Om de twee jaar naar een andere baan hoppen vanwege een hoger salaris of betere arbeidsomstandigheden? Slim! Er waren zoveel vacatures dat werknemers het voor het zeggen hadden. De overheid was zelfs bezorgd of er wel genoeg arbeidskrachten waren om de economie draaiende te houden. Uit alle macht probeerden ze vrouwen aan het werk te helpen of te stimuleren naar een baan met meer uren. En toen brak de economische crisis uit. Banken vallen om, bedrijven gaan failliet, huizenprijzen dalen, iedereen houdt zijn hand op de knip en de overheid moet miljoenen in de economie pompen om ‘m draaiende te houden. Daardoor zijn we ook anders tegen werk gaan aankijken. Bezorgder vooral. En dat is niet onterecht, want de werkloosheid loopt in hoog tempo op. Het Sociaal Cultureel Planbureau verwacht dat in 2010 6.5% van de beroepsbevolking werkloos is. Dat betekent dat 510.000 Nederlanders geen werk hebben. Werknemers denken wel drie keer na voordat ze een hun vaste contract opzeggen voor iets onbesuisd als een tijdelijk contract, of een bestaan als freelancer. Maar hoe terecht is dat? Hoe veilig is een vast contract? ‘Last in, first out,’geldt sinds een jaar of drie niet meer. Bedrijven moeten nu reorganiseren volgens het afspiegelingsbeginsel. Dat betekent dat de werkgever verplicht is om zijn personeel in te delen naar leeftijd en functie. De leeftijdscategorieën lopen van 15 tot 25 jaar, 25 tot 35 jaar, 35 tot 45 jaar , van 45 tot 55 jaar, en van 55 jaar en ouder. Vervolgens wordt gekeken welke werknemers dezelfde functie hebben en moet de bedrijfsleiding degene ontslaan die het kortst in zijn leeftijdscategorie in dienst is. Jophoppers liggen er daardoor als eerste uit. Maar als ze de enige zijn in hun leeftijdscategorie, kan het ook een oudere werknemer zijn die al acht jaar in dienst is die wordt ontslagen. Ans Looijenga is procederend jurist bij FNV Bondgenoten en behartigt de individuele belangen van FNV-leden: “Een werkgever kan van het afspiegelingsbeginsel aftstappen als je een onmisbare werknemer bent. Bijvoorbeeld als je bepaalde kennis hebt die noodzakelijk is voor het bedrijf om de crisis te overwinnen. Als de werkgever dit goed kan beargumenteren, bestaat de kans dat de kantonrechter of het UWV ermee akkoord gaat dat jij mag blijven, en een minder onmisbare werknemer die langer in dienst is wel ontslag krijgt.” Toch die nieuwe baan? Ga er echter niet vanuit dat een nieuwe werkgever je weer een vast contract aanbiedt, want dat gebeurt zelden. Wie volgend jaar niet weer op straat wil staan omdat zijn jaarcontract niet wordt verlengd, moet uitzoeken hoe crisisbestendig het bedrijf is waar hij wil solliciteren. Bij de Kamer van Koophandel zijn de jaarcijfers van een bedrijf op te vragen. Probleem is dat deze cijfers altijd een jaar oud zijn waardoor ze geen goed beeld geven van de huidige situatie. Ook is deze dienst niet gratis. Tijdens het sollicitatiegesprek vragen naar de financiële situatie van een bedrijf valt vaak niet goed, en het is te betwijfelen of je correcte informatie krijgt. Probeer daarom zelf zoveel mogelijk informatie te verzamelen door een bedrijf te googelen, kranten te lezen en vooral navraag te doen bij mensen die bekend zijn met het bedrijf. Maar het blijft koffiedik kijken. Het afgelopen jaar kwamen maar al te veel werknemers voor een pijnlijke verrassing te staan. Als je een zelfde soort functie gaat doen bij een concurrerend bedrijf dat het wel voor de wind gaat, is het van belang om te kijken of er in je contract een concurrentiebeding staat. In het ergste geval kan je oude werkgever dan eisen dat je stopt met werken bij de concurrent en een schadevergoeding eisen. Heeft je oude werkgever reorganisatieplannen, dan is hij vaak bereid om over het concurrentiebeding heen te stappen. Werkloos na een tijdelijk contract Ans Looijenga: “Een WW-uitkering breng je in gevaar als je van je vaste baan overstapt op een tijdelijk contract dat overduidelijk geldt voor een afgeronde periode. Bijvoorbeeld als het om vervanging wegens ziekte of zwangerschapsverlof gaat, of als je bent aangenomen voor een bepaald project. In dat geval zal het UWV zeggen dat je verwijtbaar werkloos bent en je geen WW-uitkering toekennen.” Vijftig-plussers en de crisis Ans Looijenga: “Oudere werknemers die ongeschoold werk doen, raad ik op dit moment niet aan van baan te wisselen. Zij liggen er bij een ontslagronde dan als eerste uit. Als ze dan werk zoeken worden ze gepasseerd door de veel goedkopere jongeren die eerder worden aangenomen. Dat is anders als je een vakman bent. Dan is de ervaring die je in al die jaren hebt opgedaan goud waard en ben je interessanter voor een nieuwe werkgever. Kom je je droombaan tegen, dan zou ik zeggen: doen!” Een eigen bedrijf beginnen Toch kleven er aan het zelfstandig ondernemerschap bezwaren. Uit onderzoek blijkt dat zelfstandigen gemiddeld 9% minder verdienen dan beroeps- en leeftijdsgenoten in loondienst. Er zijn op dit moment veel werklozen die een eigen bedrijf beginnen waardoor het moeilijker wordt om klanten en opdrachten te vinden. Daarnaast ziet het ernaar uit dat ZZP’ers (Zelfstandigen Zonder Personeel) tijdens deze crisis de grootste last dragen. Het CBS verwachtte dat de werkloosheid in 2010 zou oplopen tot 9,5% , maar die verwachting is bijgesteld naar 6.5%. Een verklaring is dat vooral zelfstandigen de broekriem aanhalen. Zij komen niet in de statistieken terecht omdat ze geen ww-uitkering krijgen of ingeschreven staan bij het UWVWerk (het voormalige arbeidsbureau). Het kwetsbaarst zijn freelancers die hun oude werkgever als voornaamste opdrachtgever hebben. Vaak zijn zij niet erg ondernemend en niet veelzijdig genoeg om nieuwe opdrachten binnen te halen. Banen met toekomst Ans Looijenga: “Tijdens een economische crisis wordt vaak gedacht dat mensen die werken in de gezondheidszorg, het onderwijs of als ambtenaar veilig zitten en daardoor worden die banen ineens een stuk aantrekkelijker. Toch zet ik daar mijn vraagtekens bij. Bij FNV Bondgenoten merken we dat de economie weer wat opveert in de handel, industrie, het vervoer en de voedingsindustrie. Ambtenaren hebben nog niet zoveel last van de crisis gehad, maar de overheid zit inmiddels wel met een enorm begrotingstekort. Het zou mij niet verbazen als de overheid flink gaat bezuinigen zodra de crisis voorbij is. En dat zullen de ambtenaren gaan merken. Eigenlijk is er geen sector die niet getroffen wordt door deze crisis.” Stoppen met werken Studeren PS |
|
